|
KORSI E HAPUR…
ANTOLOGJI POETIKE
AUTORĖ TĖ Lidhje sė Krijuesve “PEGASI” Albania dhe
tė tjerė…
E pėrgatitėn Antologjinė : KRISTAQ F. SHABANI
AGRON SHELE
MARIN BARLETI 2008
KORSI E HAPUR
ANTOLOGJI POETIKE
ANTOLOGJIA U PĖRGATIT NĖ KUJDESIN E “ROYAL ALBANIA”FONDATION,
DIREKTOR Dr. KASTRIOT KORRO
E-mail:royalalbania@yahoo.com.fr
LIDHJA E KRIJUESVE “PEGASI” ALBANIA ME PRESIDENT
Dr. KRISTAQ
F. SHABANI, IW.A, W.P.S, XASTERON
E-mail: pegasi2003@yahoo.com, kristaq_f_shabani@yahoo.com
SHOQATA “RINIA” ME PRESIDENT AGRON SHELE
sheleagron@yahoo.com
Copyright autorėt
Sponsor: “PROHELVETIA”
Swiss Cultural Programme Albania
Pėrkthyes:
Aleksandra(Majlinda) Shabani (italisht, anglisht)
Dritan Kardhashi (anglisht)
Kosta Gaxhoni (greqisht)
Mirela Dudi (anglisht)
Kristaq
F. Shabani (greqisht)
dhe pėrkujdesje pėr shqipėrimin
edhe nivelin letrar
http://kristaniada,tripod,com
http://writersalpegasi.tripod.com
GJUHĖN E MĖMĖDHEUT MĖSO,
AJO MUND TĖ NDRITOJĖ,
EDHE TĖ TJERA TI KĖNDO,
PO ATĖ TA KESH ZONJĖ…
NAIM FRASHĖRI
Naim Frashėri,
Poet
i madh Kombėtar,
Frashėr,
Pėrmet
Ti , Shqipėri mė ep nder ,
me ep emrin shqipėtar,
zemrėm ti ma gatove,
plot me dėshirė dhe zjarr
2.
Andon Zako Ēajupi
Poet
i madh Kombėtar
Mėmėdhe
quhet toka,
Ku
mė ka rėnurė koka,
Ku
kam dashur mėm' e atė,
Ku
mė nje dhe gur'i thatė,
Ku
kam pasur shtėpinė,
Ku
kam njohur Perėndinė,
Stėrgjjyshėrit
ku kanė qenė
dhe
varret q'i kanė vėnė,
Ku
jam rritur me thėrrime,
Ku
kam folur gjunė time,
Ku
kam fis e ku kam farė,
Ku
kam qeshur, ku kam qarė,
Ku rronj me gaz e me shpresė,
Ku kam dėshirė tė vdesė
“SHQIPJA SI GJUHE ESHTE GJENIALE…”
Robert D’Angely
MIRĖNJOHJA NDAJ TE MEDHENJVE TE LETRAVE SHQIPE: NAIMIT, KONICES, ĒAJUPIT,
FISHTES, NOLIT, MIGJENIT, MJEDĖS, QOSES, PORADECIT, KADARESE, AGOLLIT…ĖSHTĖ RESPEKT PĖR “PRODHIMIN” E TYRE
KULTUROR DHE KUALITATIV TĖ DHĖNĖ PĖR “KONTURIMIN” TE KOMBIT.
* *
*
Sy prej smeraldi
me vėshtrim perėndish,
Dhėmbė diamantė
pa kufij tretjeje,
Organe vitale nė trup
me pėrbėrje flori,
Nė zemėr njeriu AIZBERGĖ!
KOMBI
Kristaq F. Shabani "I vij rrotull Pomonės"
Ta ruajmė gjuhėn
Ah, kjo gjuha arbėrishte,
Ėshtė gjuhė trimėrishte…
Qė tė lartėsohej gjuha deri kėtu u deshėn pėrpjekje, humbje, pėrplasje, mani tė lulėzuara, dashakeqėsi, “ndrydhje” copėtim
gėrmash, pėrdorim gijotinash, eliminime fizike, projekte antikultirimi; notim nė analfabetizėm qė prodhon bisqe e kėto degė e kurora paditurie … Por, sidoqoftė, tashmė ėshtė arritur nė
njė lartėsi tė paparė. Gjuhėtarėt tanė me emėr dhe gjuhėtarėt
e huaj, tė cilėt u bashkuan nė njė
front tė pėrbashkėt pėr tė zbuluar
te shqipja diamantet dhe qė dolėn nė definacione tė mėdha “Perėndia e Shqiptarėve
Ė SHTĖ SHQIPJA”, apo “Shqipja si gjuhė gjeniale.” Shqipja ėshtė gjuhė e njė populli, qė gjithmonė ka qenė i privuar nga liria, por qė nuk i ka pushuar kurrė pėrpjekjet pėr tė ruajtur konturet tokėsore dhe gjuhėn e tij tė bukur. Paēka nga pėrpjekjet makabre pėr tė
ndaluar njė gjuhė, pėr tė prerė njė gjuhė kaq tė pasur, nuk u mundėsua kurrė njė gjė e tillė. Ēuditėrisht populli ynė, paēka se nuk iu dha mundėsia tė shkruaj herėt me alfabetin e vet gjuhėn e bukur, u
profesionalizua kujtesa e tij, e cila u pėrcoll nga njė brez nė brezin tjetėr me njė aftėsi tė veēantė mrekullore. Pėrpjekjet
e tij u konkretizuan nė dy shekujt qė kaluan, ku gjuha jonė shkoi gjjithmonė
drejt gradientit rritės si dhe njehėsimit
tė saj e pasurimit letrar. Brenda kėtyre shekujve, sidomos u bė njė pėrparim i madh nė drejtim tė krijimit tė veprave letrare
me tema madhore, tė cilat, pa dyshim, janė fond i artė nė “Altarin e Krijimit Shqiptar”. Nė kėtė altar futen tė
gjitha veprat e “prodhuara” edhe nė vendet, ku banojnė shqiptarėt. Lidhja e krijuesve “PEGASI” tashmė,
tė gjitha organizmat letrare, janė hedhur nė njė veprimtari tė mirėfilltė pėr ta ruajtur dhe pasuruar gjuhėn. Ėshtė njė pėrpjekje
e bukur dhe e mirė, ku mjaft autorė dhe krijojnė dhe botojnė veprat e tyre nė
shqipen e bukur si nė: Kosovė, Maqedoni, Mal tė Zi e diasporė. Ėshtė nėj vrullėzim qė nxit dhe inkurajon pėr rritjen e pėrmasės sė gjallė,tė bukur e tė freskėt.
Poezia
ėshtė sentencė figurative
Flitet shpesh pėr poezinė, vlerėn e saj, por pėrgjithėsimi
ėshtė mbizotėrues ndaj detajit dhe dhėnies sė kontributit nė kėtė “pistė figuracioni”, ku mendimi duhet tė jetė
i njė shkalle tė lartė. Thuhet qė, poezia shkruhet, por mendoj se poezia ėshtė njė “akt i dhuruar” nė ēaste magjie,
ndaj shkallinat e saj tė larta nuk arrihen nga tė gjithė, qė e provojnė “startimin “ poetik, njė nga “tentimet” mė tė vėshtira. Rėndom thuhet
shpesh: “Shkruaj poezi…” Kjo ėshtė njė shprehje qė pohon diēka, por nuk tregon “cilėsinė” poetike.
Poezia ėshtė ngacmim i realitetit, i qiellit, i mendimit, i pamjes , i konturimit,
i tė dukurės, i prurjes dhe i arkitekturimit, lidhjes, ngjyrimit, eklipsit, ylberit,
tallazitjes…
Njė nga elementėt mė pikantė tė poezisė
ėshtė fjala e figurshme, e ndritshme, e cila kalon nė njė proces “kategorizimi e pėrzgjedhje” tė detyruar. Kėshtu
mund tė flitet pėr konceptimin dhe shtrirjen nė linja tė asaj qė tė ka pėrshtypėzuar dhe tė ka barrėzuar mendėrisht pėr tė
hedhurit nė pentagramin poetik tė ndjenjės ( apo lindja me konturim), me spontaneitet pėr rikthimin e detyruar pėr tė marrė ndjesitė dhe aprovimin e shqisave
pjesėmarrėse tė organizimit, jo vetėm tė jashtme, por tė brendshme! Kjo do tė thotė qė poezia tė mbajė njė “dietė”
figurative…
Poezia
ėshtė sentencė. Ajo nuk pranon stėrgjatime, shtrirje pa intuitė, me tjerrje tė panevojshme. Kėrkon metodėn e kėrkimit nė hapėsirėn
mendimore pėr tė gjetur yllėsinė… Mesazhi nuk jepet fare zbuluar, por ai duhet tė ketė aftėsi tė tillė paraqitėse si
njė “kriptogram”, qė kėrkon zgjidhje me gjimnastikė mendore. Poezia, duke patur nė brendėsi “arteriet” e figurės sė zgjedhur tė fituar me konkurrimin latim, mbart me vete emocionin e autorit
si dhe sjell shpėrthimin pasthirrmor tė tė dashuruarit me poezinė. Aftėsia pėrcjellėse duhet tė “sfilojė” me pamjen
e saj magjepse tė demonstrimit.
Poezia ka nė dejet e veta tė papriturėn e kėndshme
tė krijuar pa sforco dhe jo me njė konceptim tė standartizuar kompozicional, por me ritėm, bindje, seleksionim, mbetje…
dhe pozicionim tė sė bukurės mbresėlėnėse. Ajo varion dhe fanitet me fizionominė
individuale, pa provuar huazimin apo krijimin mbi gjeturinė e tjetrit, duke lėnė hapėsirėn e origjinalitetit. Zbulesa e njė
objekti nė tėrėsinė e tij qysh nė zanafillė tė asaj, qė e motivon poezi, do tė thotė qė nervi poetik fillon dhe mbaron nė
njė PIKĖ NISJE rrafshuese e vlerės. Tė shkruash poezi do tė thotė tė reflektosh
nė kualitetin tėnd. Poezia me forcėn e saj emocionale, qė shpesh e fsheh dhe tregohet e “ftohtė”, kur ndalesh
nė stacione moskuptimi e tregon “enigmėn” me rikuptim pak tė vonėt,
por tė tė freskon, pra tė ngroh. Ky ėshtė njė qėllim i zbuluar me inteligjencė…
Jo pa qėllim rreshtova kėto mendime individuale dhe “precipitime”
pėrvoje poetike pėr tė treguar se poezia nuk ėshtė lojė “kukafshehti” dhe shkruhet nga kushdo. Ajo kėrkon zbėrthimin
e figurės nėpėrmjet vendosjes nė provė tė
intelektit “tė dyfishtė”. Tė ndjesh poezinė do tė thotė tė respektosh kualitetin… Lidhja e Krijuesve
“PEGASI” me qendėr nė Gjirokastėr dhe me shtrirje tashmė tė gjerė dhe me njohje jashtė shtetit ka bėrė
punė tė programuar pėr zbulimin e talenteve dhe impulsimin e tyre.
(Kėto dy materiale janė marrė
nga gaeta letrare “PEGASI”, organ i Lidhjes sė Krijuesve ‘PEGASI” Albania, shkruar nga Kristaq F.
Shabani).
Jemi tė gjithė ėngjėj...
Ejani tė bashkojmė krahėt
tė fluturojmė sė bashku....
“PEGASI” simbol i muzės.
“Pegasi” yllėsi
e ndritshme nė Univers.
“Pegasi” dritėdhėnie
nė shpirt.
“Pegasi”
Lidhja e Krijuesve”Pegasi” Albania me qendėr nė
Gjirokastėr, lot njė rol tė madh nė kuadrin e letėrsisė shqiptare si dhe nė shkėmbimin e vlerave universale midis simotrave
sot nė Glob. Kjo lidhje e talenteve tė tė gjitha fushave tė Letėrsisė, Artit, impulson talentet e rinj si dhe me botimet e
shumta nė tė gjitha gjinitė e Letėrsisė, me veprimtaritė letrare (botime, prezantime, analitikė, ballafaqim, shkėmbim vlerash,
sesione, kumte, kritikė letrare, publikime reklamacione etj.
Nga viti nė vit Lidhja ka rritur reputacionin dhe shumė anėtarė tė”Pegasi” –t kanė fituar ēmime ndėrkombėtare, kryesisht nė Greqi. Kjo lidhje ka dhe pėrfaqėsuesin
e vet nė IWA, SHBA. Dy anėtarė tė tij janė Anėtarė Nderi tė Lidhjes “Zbardhėsi”
Athinė si dhe rreth 25 autorė nga vendi dhe vende tė ndryshme tė Botės janė Anėtarė Nderi tė “Pegasi”si: Shkrimtari
i madh Ismail Kadare, poeti i madh Dritėro Agolli, studiuesi Rexhep Qose, poeti dhe shkrimtari Andon Papleka; studiuesi arbėresh,
Papa Antonio Belushi, poetja Panajota Hristopullu - Zaloni, poetja dhe shkrimtarja Teresinka Pereira IWA SHBA, Poeti, shkrimtari
Dino Kubatis Greqi, poetet dhe pėrkthyeset: Zaharulla Gaitanaki, Vasiliqi Kalahani, Potis Katrakis Greqi, poetja Rula Dhimitrokali, Zaneta Papaioanu, Nikos Bacikanis, Greqi, Domenico de Felice,
Anna Vetura,. Itali, Florentin Skamarandache USA, Joze Roberto Sechi Brazil, Giovanna di Lombardi Australi, Hadaa Sendo Mongoli,
Dev Bhardwaj, Dr. Ashok Chakravarthy, Mohamed Fakhruddin Indi, Dorin Popa Rumani, Beniamin Yozon, poeti maqedonas Jozo Boskovski,
Prof. Dr. Ramadan Sinani poetėt: Flora Brovina, Dr. Kadri Radogoshi, Dr. Zymer Neziri , studiues Kosovė, Alejandra Breton
Meksikė.
“Pegasi” luan njė rol tė padiskutueshėm edhe nė pėrkthimin e veprave tė anėtarėve
tė tij nė shumė gjuhė tė huaja, tė cilat i propogandon edhe nėpėrmjet INTERNETIT. Ėshtė i ftuar tė marrė pjesė nė shumė veprimtari
ndėrkombėtare si nė SHBA, Australi, Greqi, Itali, Indi etj. Disa autorė tė Pegasit nė vitin 2007 do tė futen me curriculum
vitae dhe krijime tė tyre nė almanakė tė Organizmave poetike tė krijuara dhe qė veprojnė gjallėsisht sot nė Botė. Njė vėmendje
tė madhe po i kushton IĖA pėr propogandim tė veprave. Jemi nisur pėr njė rrugė tė mbarė, sipas kėrkesave tė letėrsisė sė sotme
moderne. Nėn drejtimin e Lidhjes sė Krijuesve “Pegasi” sot botohen
rreth 20 gazeta periodike dhe po nė kujdesin e saj dhe katedrės tė pėrkthimit janė botuar mbi 1000 libra qė nga krijimi i
kėsaj lidhjeje organike dhe mjaft efektive.
KRISTAQ F. SHABANI
(SABANI)
LSHASH, I.W.A, W.P.S, “XASTERON”
VENDLINDJA: Gjirokastėr, Albania
Vendbanimi: Gjirokastėr (Lagjja “18 Shtatori”Pallati 87ē4), Albania
Telefoni: Mobil 00355692553056, Fiks 003558465867
Prejardhja familjare: Intelektuale.
E-mail-: kristaq_f_shabani@yahooo.com, pegasi2003@yahoo.com
Pozicioni aktual: shkrimtar profesionist. Anėtar
i Lidhjes sė Shkrimtarėve tė Shqipėrisė, anėtar nderi dhe anėtar i Lidhjes
sė Shkrimtarėve dhe Artistėve Ndėrkombėtarė me qendėr nė Ohajo SHBA I.W.A, Anėtar
i Lidhjes sė Poetėve Bashkohorė tė Globit W.P.S, anėtar nderi i Lidhjes sė Shkrimtarėve dhe Poetėve “XASTERON - Zaloni”
Athinė, Greqi
Gjuhėt e huaja:
Greqisht, italisht; njohuri nė gjuhėn ruse.
Nga viti 1995 deri nė vitin 2005 gazetar i njė gazete evropiane.
Ka botuar nė tė gjitha organet e shtypit
qendror dhe periodik si dhe nė organet e shtypit ushtarak, nė revistėn shkencore
“Pėr mbrojtjen e Atdheut”, gazetėn “Luftėtari” dhe “10 Korriku”” tema tė caktuara
tė nevojshme nė planin shkencor- kėrkimor dhe nė sferėn e didaktikės ushtarake
si dhe poezi, prozė e tjera gjatė tė periudhės 1966-1993 si dhe jashtė vendit 1993-2007
Qė nga viti 1992, si rrjedhojė e talentit dhe dhuntisė, pėrkushtohet tėrėsisht
nė veprimtarinė shkrimore, botuese duke vijuar e duke qenė nė radhėt progresiste pėr progresivitetin e vendit me ndihmesė
mediatike dhe botuese. Karakteristikė: Mėvetėsi dhe tė pėlqesės pėr tė kontribuar si krijues e si intelektual.
Pėrvoja letrare
E pėrkufizuar nga tė tjerėt:
(Shtėpitė botuese nė Shqipėri dhe jashtė vendit)
Kristaq F. Shabani, poet dhe shkrimtar i njohur, jo
vetėm nė Shqipėri, por edhe nė vende tė tjera, ka pėrfunduar studimet e larta nė
Tiranė dhe nė Shkodėr. Tashmė ėshtė nė profesion tė lirė, duke u nisur nga mundėsitė e krijuara nga sistemi demokratik i vendosur nė Shqipėri. Botimet e tij rinisin preludin nė Shtėpinė
botuese “Thamiris” nė Athinė. Ėshtė shfaqur para lexuesit me libra tė veēanta nė tė gjitha gjinitė, duke filluar
nga vėllimet poetike, vėllime me skica dhe tregime, publicistikė, novelė dhe romane. Prej vitit 1992 deri nė vitin 1998 ka
ushtruar veprimtarinė e tij shkrimore nė Greqi. Vėllimet e tij poetike: “Pulsi i dhimbjes”(shqip, italisht), botuar
nga Shtėpia botuese “Thamiris” nė vitin 1997, ėshtė ribotuar disa herė nga kjo Shtėpi botuese.* “Seli nė
qiejt” poemė (shqip, greqisht, anglisht, rumanisht) * “Vilarėt e verdhė” , poemth *, “I vij rrotull Pomonės” * ,“Virtyti i thyer”, (shqip, greqisht); * “Oaz”(shqip,
greqisht), poemth, Shtėpia botuese “Jonalda”, Berat. ”Elegjia e Ėngjėllit”(shqip, anglisht, greqisht),
pėrkthyer nė anglisht nga pėrkthyesja greke Vasiliki Kalahani, nė greqisht nga Kosta Gaxhioni, “Kohės i ndez buzėt”,
“Astma e lindur”, ”Trinomi i cicėrrimės”, “Stina e pestė”, “Eol, tė falem”
e tjerė.
Vėllime me skica dhe tregime: * “Asfiksia e shembsave” , * “Profeti
i liruar”.
Publicistikė:
* “Jorgo Bukas” (Mbresa, Kujtime, Artikuj”) me bashkautor (Harrilla Koxhioni), “Jonalda”, *
“Intelekt 2001..” 1, “Intelekt 2001…” 2, “, “Njeriu pronė e tre shteteve”
monografi “Lidhėsi shpirtėrore” me bashkėautor (Laver Stroka), “Inxhinieri sygėshtenjė dhe Magjia e mbretėreshės”.
Romane: *“Kryefjala e Fatales”, roman
Shtėpia botuese “Thamiris”, “Pėrhumbja e ngjyruar”, “Vilat e Formacioneve (Drama e Globit nė
njė copėz letėr).
Libri “Virtyti i gėnjyer”, Antologji vetiake (gjashtėtip) ėshtė botim i Shtėpisė
botuese “Fjalėt e qiririt” dhe Lidhjes sė Krijuesve “PEGASI”, qė pėrmban nė strukturėn e saj kėto
vepra: 1. “Era e mėnjanimit” 2. “Asfiksia e Shembsave”, skica e tregime 3. “Atje ku homazhojnė
dallėndyshet”, skicim historik 4. “Gėnjeshtra me unazė”, analitikė. 5.Virtyti i thyer, vėllim poetik. 6.
“Epigram i mortuar dhe shthurja e ėndrrės” vėllime poetik. 7.” Gėzimi i Vjeshtės” (shqip, anglisht). 8. “Livadhi i Nuseve”, pragnovelė. 9. “Horoskop sipas Yjeve tė “Dijes”,
ese.
Nė vitin 2004 Kristaqi botoi librin “Itinerari i magjisė” [Mbreti i kuzhinės]
me bashkautor Pandeli Sulin. Po nė kėtė vit ribotoi romanin “Kryefjala
e Fatales”.
Libri “Jetari” ėshtė njė libėr monografik
i konceptuar me njė stil vetiak.
Nė vitin 2006 botoi edhe veprat: “Perla- Profil
i biskuar” (Zagoria), Antologjinė e parė vetiake pėr fėmijė tė titulluar “Refleks nė ujėvarė”, ku nė tė
pėrmblidhet edhe romani pėr fėmijė“Sarushja”; “Refleks nė ujėvarė”2 (romani “Kejda”) antologji
e dytė vetiake. Ka pėrgatitur pėr botim rreth 20 vepra tė tjera nė tė gjitha gjinitė letrare si dhe me temė historike.
Nė vitin 2007 botoi libri “Pronori A.B dhe astma
e lindur”, ku nė substratin e kėtij libri bėn pjesė dhe poemthi ”A passage of answers in mirror of the soul”
pėrkthyer nė anglisht nga Shaun Thompson.
Nė vitin 2008 Kristaqi botoi“Ezmerka me topuz”
poemė lirike, “Dy pronorėt” (poemė), “Seli nė qiejt” si dhe romanin ”Trenjerėzori dhe Nėnta”
Ka nė
proces botimi librin “Kronikani”, “Njeriu pronė e tre shteteve”,”Korsi
e kaltėr”(shėnime kritike pėr letėrsinė e tė rinjve shqip, anglisht) , “Jam njė notė mbi pentagramin“ greqisht.
Ėshtė duke pėrgatitur pėr botim Antologjinė e tij tė dytė vetiake, tė quajtur
“KRISTANIADA”, ku bėjnė pjesė 12 vepra tė tij poetike: “I vij rrotull Pomonės”, “Jam njė notė
mbi pentagramin”, “Stina e pestė”, “Trinomi i cicėrimės”,”Eol tė falem”, “Esmerka
me topuz” (poemė lirike), “Kohės i ndez buzėt”, “Astma e lindur”, “Dy pronorėt”
(poemė), “Seli nė qiejt” si dhe antologjinė poetike nė gjuhėn angleze
“Kristaniada” me veprat: “A Seat in Heavens”, “Autumn
Joy”, “Elegy of the Angel”, “The Opening of the Curtain”, ”A passage of answers in mirror
of the soul”, “Eol tė falem”.
Ėshtė Kryetar
i Lidhjes sė Krijuesve “PEGASI”, Albania, me qendėr nė Gjirokastėr qė nga krijimi i saj, me degė nė tė gjithė
trevėn e Jugut tė Shqipėrisė si dhe jashtė vendit, atje ku jetojnė krijuesit e emigruar. Ka udhėhequr mjaft veprimtari letrare,
kritike, analitike, simpoziumekonferenca e tjera. Ėshtė iniciues i lidhjeve me simotrat nė disa vende tė Evropės dhe tė Botės.
Redaktor i shumė veprave poetike, nė prozė si dhe historike. Inicius gjithashtu i lėvizjes letrare: “Ndryshimi kėrkon
ndryshe”. Kristaqi ėshtė drejtues dhe botues i organit letrar “PEGASI”, i cili del nė Gjirokastėr, qė nga maji i vitit 2002 si dhe i gazetės “Intelekt 2001…”, numri i parė
i sė cilės doli nė maj tė vitit 2004.
Krijimtaria
e tij ėshtė vlerėsuar me ēmime ndėrkombėtare deri nė tė parė si nė Greqi (Antologjia “Virtyti i gėnjyer”, Konkursi
“Fabula 2005” e tjerė . Ėshtė nderuar me diplomė nderi nga Olimpiada e Shkrimtarėve zhvilluar nė Athinė nė vitin
2004 si dhe nga Kongresi Ndėrkombėtar i Letėrsisė, prill 2007. Ėshtė ftuar tė
marrė pjesė nė shumė veprimtari letrare ndėrkombėtare nė SHBA,Greqi, Indi, Francė, Brazil e tjerė. Shumė krijime tė tij, qė nga viti 2002, janė botuar
nė revistėn letrare tremujore “KELENO” tė poetes sė njohur greke PANAJOTA HRISTOPULU- ZALONI nė Greqi, nė anglisht
dhe greqisht, nė rubrika tė veēantė “POET INTERNATIONAL”apo nė faqen “PEGASI” tė kėsaj reviste. Janė
reklamuar e publikuar veprat e tij edhe nė revistėn braziliane “Pensa di
Cui”tė Jose Roberto Seki, “POMEZIA NOTIZIE” Itali tė poetit Domenicco
De Felice e tjerė. Po kėshtu janė dhėnė mjaft vlerėsime nga kritika letrare e vendeve tė tjera, kryesisht Greqi, Itali, SHBA.Meksikė.
Ėshtė pėrfshirė me shumė poetė dhe shkrimtarė tė huaj nė antologjinė “Me
flakėn e krijimit”, botim i Lidhjes Zaloni “Xasteron”, Athinė
, Dhjetor 2004. Ka pėrkthyer mjaft krijime tė autorėve tė ndryshėm nga disa vende, tė cilat janė botuar nė gazetėn letrare
“Pegasi” dhe nė revistėn letrare “KELENO” si dhe librin poetik tė poetes Panajota Zaloni “Galopimi
i kalit bojė blu”. Nė vitin 2007 ka pėrgatitur njė maket tė revistės “PEGASI”
me krijime nga 500 poetė tė Shqipėrisė, kryesisht tė Lidhjes sė Krijuesve “PEGASI” dhe poetė nga gjithė Bota nė
shtatė gjuhė. Sė toku me pėrkthyesin Kosta Gaxhioni ka pėrkthyer veprėn “Hajku”
tė poetes greke Eftihia Kapardheli. Po pėrgatit njė antologji me krijime nga
Poetėt e Shqipėrisė dhe nga Bota.
Ka publikuar nė Internet mbi 1000 poezi tė tij.
Publicistikė
Drejtor dhe botues i gazetės letrare
“PEGASI”, organ i Lidhjes sė Krijuesve “Pegasi” Gjirokastėr qė prej vitit 2001 qė del periodikisht
nė Gjirokastėr dhe qė shhpėrndahet pothuajse nė Shqipėri dhe jashtė (direkt me E mail e tjerė) pėr tė realizuar shkėmbimin
universal tė vlerave me simotrat, pothuajse nė tė gjithė botėn qė realizohet edhe nėpėrmjet LSHAN. Kjo gazetė herė pas herė
boton edhe nė gjuhėt anglisht dhe italisht.
Nėn drejtimin e tij dhe tė Lidhjes sė Krijuesve
“Pegasi” dalin gazetat periodike:
“Ēiltėr” , organ i Kėshillit
Koordinativ tė Shoqėrisė Civile tė Trevave tė Jugut;
“Intelekt 2001…” organ i
intelektualėve zagoritė nė Gjirokastėr;
“Impuls”, organ i talenteve tė shkollės 9 vjeēare “Koto Hoxhi”
Gjirokastėr;
“Ēajupi” organ i talenteve tė shkollės 9 vjeēare “Andon Aako
Ēajupi” Gjirokastėr;
“Labova
e Kryqit”, organ periodik historiko- kulturor; “Lliari”, “Nivani”, “Sheperi”, “Katundishta”,
“Falim dhe shpresojmė”, “Rrėza – prolog”, “Doshnica”,
“Zheji”; “Sprova” ,organ i Qeverisė sė Nxėnėsve tė Shkollės
sė Mesme tė Bashkuar “Bilal Golemi” Ura e Kardhiqit, “Dorian” organ i shoqatės sė fėmijėve Gjirokastėr,
“Koshovica – Ura” (shqip- greqisht), Shkėlqimi i Wngjėjve” Janė nė fillesė gazetat “I pėrkushtuari “Bukuri e luleve “ e tjera.
Ėshtė Kryetar i Kėshillit botues tė disa gazetave periodike dhe anėtar i disa redaksive
dhe kėshilleve botuese.
Kontribut ka dhėnė nė pėrgatitjen dhe botimin e mjaft veprave tė autorėve dhe talenteve
tė reja nė Trevėn e Jugut tė Shqipėrisė dhe mė gjerė, duke qenė redaktor dhe konsulent i
qindra librave tė botuara nė tė gjitha gjinitė e letėrsisė, duke organizuar
dhe disa Panaire –Ekspoze tė librit nė Trevėn e Jugut tė Shqipėrisė.
Ka pėrgatitur drejtuar, skenarizuar, promovime letrare, analitika, panaire librash
tė autorėve tė “Pegasit”, debate e reklamime televizive, prezantime tė veprave tė shkrimtarėve dhe poetėve nga
Bota, sesione shkencore me objekte thelbėsore pėr progresin letrar dhe shoqėror si dhe pėr tė evidentuar figura tė sfumuara
nga sistemi i mėpėrparshėm nė sferėn letarre dhe historike.
Fillesat e kėsaj veprimtarie
janė qysh nė vitet e qėndrimit nė Greqi (Athinė) duke u aktivizuar nė favor tė
progresit, qytetėrimit, civilizimit, humanizmit dhe fitimit tė statusit trajtues tė
KRISTAQ F. SHABANI
Plasaritje
Mermerin me lule e vendosėn ,
sa e pa syri,
Mermeri plasi,
Nga mėnga e Syrit
nxjerr njė “AS”…
Plasaritja kėrkon
Terapinė e dritės.
Marrė nga “PULSI I DHIMBJES”
K.
POZIMI
“Zeusi”
nė rizgjedhje fytyrėn ėngjllt
nė pasqyrė sheh:
Pasqyra e nxjerr Ėngjėll…
R. NXJERR SYRIN “ĒUDIA”
“Presidenti”
qesh,
pasqyra nė Hartė Bote
shndėrrohet
papritmas;
ca rrudha nė ballė duken,
kapin
pėr dore shqetėsimin e plakjes…
HARTĖ “TEJĒMENDĖSE”
“Presidenti”
vrehet,…
Dallon
nė fytyrė ca gropėza,
ndien
dridhje:
Diku kukuvajka
kėndon me zė ligjėrimi…
Nė
Hartėn e Botės
konet e Vullkanit
flakė marrin,
kufijtė
grinden,
Oqeanet s’e pėrmbajnė veten ,
Yjet vrasin…
Sadamėt
ruajnė ende shkėputje tymnaje…
Arafatėt dėrsijnė
nė misione paqetimi,
Jelcinėt
zhduken e shfaqen nė ekrane,…
Piramidat hedhin nga muret financiare
Njerėz, si kukulla druri.
Fragment
nga poema”Seli nė qiejt”
“ T Ė V R I T ET
B U K U R I A ? :
Kortezh i vargjeve tė mia!”
AERODROMI
SĖ PUTHURĖS
“ N J E R Ė Z, tė Kontinentit
tė r r u d h u r,
harrojeni J A N U S I N “ lezet” :
gjysmė tė r r e c k o s u r,
g j y s mė M
b r e t … , “ )
P A S Q Y R Ė
M U R O R E
ä ä ä
Hapi sytė, pas
Gjumit
tė ėmbėl :
I
biri i Mbretit
u
kthye nė TRĖNDAFIL tė Egėr . . .
I mbylli sėrish sytė,
Kartrat
tri herė
provuan fatin
nė tavolinėn e SHTRIGĖS . . . ,
Tė tri herėt
:
“ Bashkėshort: TRĖNDAFIL
i EGĖR ! . . .
“
Bekimi llastar
pėrcillte
tė
porsaikurin . . . ,
F A T I P
Ė R S Ė R I T U R ♦ ♦
♦
ä ä
Ovidi ndjen nė deje
vetminė e AUGUSTIT,
Nė kahjen natyrale tė cohės
shfaqet JULIA princeshė . . . ,
Ovidi “ndėrton “ ROMĖN
me ngritjen magjike tė
vargut
nė
internimin e ERĖS
,
mbi supet e saj tunden
flokėt julianė
!
A mund, a mund,
o Kohė Inkuzicionare
tė internohen POETĖT? . . .
Dy kahjet e cohės
njehėsohen nė Puthje,
Dy kahjet e Internimit
thyhen e ngjizen
tek njėra - tjetra,
Ndjenja ovidiane
nanuris Lirikėn,
Fabia tejkėnaqet
nė Odat Ovidiane,
. . . Perandori internon vetveten . . .
THYERJA E DĖNIMIT OKTAVIAN
ä
“ Rruga “ kishte
dėrsitur
nga
ecja e kthesuar,
si njė stėrmundim
i njė kalorėsi
nė kėrkim
tė
dorės sė bukur
. . . ,
“ Rruga “ vėrshėllente
me buzėt e vlagta
kėngėn e “Kėrkimit tė Syve tė Humbur”,
por
diē s’shkonte
nė tė bardhurėn . . . ,
Meneksheja protestonte
nė vazon e VILĖS sė largėt,
Petalia mėndjemadhe
thyente kryet e
“ Rrugės”,
. . . u lėshua pa frymė nė tokė,
tri hije e arkivolizuan
nė lule
druri . . .
“ R O M A N C Ė “
♦ ♦ ♦
ōōō
Shtėpitė e ngecura
nė njė kujtesė tė boshatisur ,
si zallishte e ēngjyrosur,
rrethuar shtrigėrisht
nė darė mjegulle . . .
ō
Toka vajton ftohjen
nė inat nostalgjik me planetet,
Deti zbraz vetveten . . . ,
ō Ėndrra rri nė skaj
tė varrit tė
vetėhapur,
“
Mjellma “ e kobshme
qarkon mbi varrin Legjendė ! …
f
f f
P E I Z
A Z H “ P R O T E Z Ė”
ß “ I urti “ shi murmurit
si qeshja dinake pas
shpine,
Parmakėt e Urės nga
spoliatroza qahen,
Dallgėt
e lumit shahen e shahen,
tė hidhen apo tė mos hidhen
nė Zėnkė Parmakėt?
Parmakėt duan vdekjen e
tronditur, parmakėt
e ravijėzuar,
nė kėtė rrallėsi
kalimtare pa dhėnie
lajmi . . . ,
Shtatore lakuriqe e mjerimit tė
dashuruarve
mbėshtillu me fjalėzėn e bukur,
njė forcė jepu
tė qėllojė passhpinėn dinake . . . ,
ļPasshpina ka passhpinėn
e saj
pambarim,
“ Fijet e Shpresave
“
- kėnga , qė llamburit
parmakėt e sėmurė
. . . ,
“ P A R M A K Ė T “ E URĖS SĖ
VJETĖR
ų ų ų
Tradhėtia ndaj Hėnės
fshihej me ēertifikatė
nderi . . . ,
Hėna
mbetej shtatėzanė,
zalisur prej Diellit . . .
Kristiani i thekur
i blinte lule plakės gungaēe,
vjedhur nė Varrezat e tė PRENJTURVE,
ia dhuronte Hėnės,
Vejusha e “Yllit” tė ARUSHĖS
SĖ MADHE
njohu Lulet e Pėrkujtimit,
Ulėrima : “ KUSH
M’I VODHI?. . . “
kėrkonte tė gjente vjedhėsin . . .
“ AI “ vriste
Hėnėn
nė orgjinė e zakonshme
me epsh tė mirė,
G Ė N J E S H T R A ME U N A Z Ė
õ õ õ
Mė qepej
dhe kur unė s’doja t’i shihja sytė,
dhe kur fshihesha nė qepenėt
e
Harresės ;
hapte sytė e mbyllur
mė gjente me instikt ku isha fshehur,…
b b b
Mė kėrkoi njė ditė tė Egėr
nė katet ku mbruhet e fshehta e Vdekjes,
. . . E fshiu Era me inatin e shpejtė,
Tani e ndiej brenda Vetes !
D I K
U R
Eol , tė falem
poezi
1.
K. E
HĖNĖ
SH
K
E Shiu
ngjason me njė vajzė
T qė ka lidhje me Perėndinė,
tek qan fajtorėt e pėrmbytur…
Shiu – Vajzė
shtrėngohet dhe lind,
Shiu – Grua
shket si xhind…
2.
Pelivani qėndron kokėprerė.
P
(I pėlqen kokėprerja e tij)
Ė
Mė shumė vėmendje tėrheq,
L
se sa me kokė nė vend!
Q
Simbolika shndėrrohet nė tellall!
E
S
Ė
3.
Rrathėt mistikė vėrtiten
L
si rrathė eliptikė,
A
Misteri i trukeve shket
J
nė pėrdredhjen e lajthitur
TH
me kokė dhije:
I
Daullja ka kohė qė bie!
T
J
E
4. Pėrralla
habitet me vetveten:
S
Refleks i artė,
T
Flakė e zjarrtė.
I
L
Pėrralla ndez veten si qiri:
Stili ėshtė njeriu me komb!
5. Nina, zemrėn femėrore
me ēelėsin e syrit tė hap,…
I
Dhoma tė qėnkėrka e boshuar:
SH
Vazo mbetur pa lule
a me ish lule tharė!
L
Mesnata mbetet e ve
U
tek e pėrqesh thika
L
qė preu damarė!
E
II. E MARTĖ
Kush ėshtė roja i natės?
“Ledhatimi” i plagosur
?
qysh nė vjeshtė?
A mundet ky ledhatim
tė fluturojė
nė “viset” e nxehta
sado pendbukur tė jetė?..
7.
Puthjet janė lėshuar,
puthjet tona tė vjetra.
H
(puthjet qė u ranė buzėt!)
A
kaq shumė janė tėrbuar
R
sa qė s’kėrkojnė veē buzė e faqe,
L
por vithe, duar!
I
Ah, provincializmi si do tė shėrohet
S
nė kasollje puthjesh?
J
E
8. Gratė po u jepen burrave nė Tempull,
“Tė dhėnurit”ndrin nga nuri
A i tė Zotėrve tė Tokės…
L
Ato vijnė pas orgjisė
B kėnduar nė kėngėt e Agimit…
A
“Lulet” e poezisė
provasale: ALBASĖT:
S
Ė Kalorėsi fjeti
nė
shtrat me bukuroshen
T
tėnde,
Ti po gjuaje drerin nė pyllin e dendur,
a bridhje nė emigrimin e Botės,
ose kishe
zėnė njė shtrat tė huaj,
futur nė gjoks qumėshtor…
Jashtė ruante roja
(duke frenuar agimin!)
Po bie agimi dhe albasilėt dalin
nga shtratet, pa u vėnė re nga fqinjėt…,
(Rojat bėjnė mjegull!)
Oh, o ndarje me skenė tronditėse
dhe me njė akt tė pėrafėrt.
Siē ndaheshe ti nga krahėt e dashura,
ndahej edhe i dashuri i “zogėzės” sate!
Emrin e kalorėsve mbante zemra
fshehur…
9. I faleminderit atij qė sajoi Jambet,
gjallėrinė e tyre e pėlqej…
L Nė kronikėn skandal
A hedh valle karrikatura,…
G “Alpet” mė
lagen nga tė qeshurat
I
e njėpasnjėshme…
E
10. Kreshtave mrekullore
E
shfaqet majė e argjendtė,
K
Verbimi sytė m’i pushton,
S
Letrarėt kalibėrvogėl
C
tejkėnaqen me vargun e rėndomtė,
I
pėrzierjen laramane tė ideve…
T
Ekscitimi i qafon,
I
publiku fodull ėshtė lexues,
M
Elegjia e shthurjes zotėron…
III. E MĖRKURĖ
11. Lumi mitologjik
rrjedh nė botėn e Detit tė
Yjeve,
T
Yjet mbyten,
I
lėshojnė nga sytė xixa…
R
Ah, Tiraidė morale,
A
N
Ē’mė sakaton!…
I
D
Ė
1.
***
Kėmbėt
natyrshėm
nė
njė gjysmėiks
pėrqeshin
lulet e reve
nė
qiell tė pahapur…
Kokėt
ēvirgjėrohen
nė
hapėsirėn e plasur.
Kokėkėmbėt
2.
Pllaq-
plluq:
“Huq
i qulltė...”
Brumb-
bumb:
“Mendim
i kuqtė…”
Llap
– llap:
ndihem
lakuriq
nė
kėtė ambient tė tymtė.
Pbll
Aks pėrgjigjesh nė njė pasqyrė shpirti
Tashmė
Ia kuptojnė dygjuhėsinė
njėri - tjetrit
dhe pyetjet mbeten
tė ngrira,
tė palėvizura
nga vendi,
paēka nga pėrgatitja
atletike juaja...
Energjia
Parabola thotė :
« Kur
ika,
ika me nxitim,
shėnjėn e ikjes,
ta lashė pėr kthim... »
Rigjetja
Mbrėmja,
nuk e mban dot
peshėn e fjalės,
shpėrthimin magjik
tė saj…
hap kanatat e
agjensisė sė ngjarjeve
lyer me sheqerna...
E vėrteta
Enigmat i kanė
varur nė gjoks ēelėsat e hapjes
(Vetėm poetėt
e kuptojmė simbolikėn e tyre),
jemi me fat,
tė tjerėt duhet
t’u drejtohen kodikėve),
lirizmi i lodhur
nga rrugėtimet
e fjalive tė pėrzgjedhura
stacionohet nė
njė diamantizėm shpirti
me njė diagramė
tepėr tė ēuditshme
qė do tė ndryshojė
pika horizonti dhe spostim Globi,
kaltėrsitė do tė ngjyrohen
me kombinim ngjyrash ….
Hapen emisionet me
emblema tė spikatura
duke mbledhur buzėt
e njerėzve tė zakonshėm.
E nesėrmja do tė koncertojė
tė shkuarėn
dhe erotikat do tė thyhen si qelqe kristali.
Sadisfaksioni
Kisha kohė
qė kėrkoja tė
ankorohesha, pėr pak kohė,
nė kėtė mol pjalnues
dhe spirancaės
poetike t’i provoja rezistencėn.
Interesantja
Ne e kuptojmė
tashmė mirė:
kemi nevojė pėr njėri – tjetrin,
siē kemi nevojė
pėr frymėmarrjen!
Dita tashmė s’ka
njėsi tjetėr matėse(e ka cunguar Mjegullėn)
pėrveē ndjenjės
qė e shndėrruar
nė njėsi kohore
pret E mailet bombarduese.
Ndodhia
Nė dy brigje nė
pamje tė vetmuara
mendohet pėr njėri-
tjetrin ,
ka rėndėsi qė
mendohet tashmė,
pa pritur pėrgjigjet
e dyanshme…
Kohore
Ah, ndjenjė e
ankoruar.
Nė ē’vend
lėshon “SOS” vapori juaj?!
Ku?...Kėtu...
Apeli
Akrepat e orės
ndryshojnė drejtimin
lėvizės,
kush ndikoi kaq
fuqishėm mbi ta?
Pereira
Krahėt e hapur
ngjajnė me kllapat...
Retrospektiva
na duhet:
E pėrbashkėta
po mban konferencė gėrmash.
Sa tunduese kur
kthehesh
me gėrma te lashtėsia
dhe ndjen superitetin
e krijimit,
tė ardhjes nė
kėtė Botė!
Kam tė drejtė
tė gazmohem
kėtu nėBallkan….
Petro Dudi,W.P.S, N/Kryetar
i Lidhjes
Vepra tė autorit
“Udha pėr nė zemėr” “Jonalda”,
Berat, viti 1995
“I pafat qė kėrkon fat”, poemė,
“Morava”,
Tiranė
“Dritė”, “Mendimi i lirė”,
Berat 1996
“Qielli habitet”, “Mendimi
i lirė” 1997
“S’di se ē’tė bėjė me mendjen
njeriu”, “Mendimi i lirė”
“Pėr tė bėrė Shqipėrinė”, “Mendimi
i lirė”
“Shtegtim nėpėr mjegull”, roman, “Mendimi
i lirė”
Janė nė proces botimi vėllimet poetike: “E
nesėrmja ėshtė foshnja”,
“Dashuri, mister, intrigė”
Ka pėrgatitur pėr botim: “Shuarja e mitit”
vepėr politiko - filozofike
“ Ishulli i Seksit”, skica dhe tregime.
Dua tė luaj
Dua tė luaj
me befasinė e gjarprit,
me zgėrdheshjen e tigrit
a me dufin e ariut:
me rrufenė
dua tė shkund pluhurin
e pantallonave,
tė trazoj dua
heshtjen e yjeve,
dua tė luaj
me nusėrinė e luleve,
po kurrė me dhembjen
e dashurisė sė njeriut.
Tė ishte ca mė poshtė
Foshnja kaliqafė
bėn tė kapė diellin.
Tė ishte ca mė poshtė,
dielli do tė ishte vrarė;
tė ishte ca mė poshtė,
do ta kishin vjedhur;
tė ishte ca mė poshtė,
i shkoqur, i ndarė,…
Tė ishte ca mė poshtė,
ne ē’do tė ishim vallė?!
S’dihet sa gjatė
Dy zemra shohin njė ėndėrr,
dy ėndrra bėhen njė zemėr,
njė zemėr bėhet njė mollė,
njė zemėr bėhet njė varkė
nė njė lumė tė rrėmbyer,
udhėton,… udhėton,…
s’dihet sa gjatė.
Aritmetika e shpirtit
Pisk e kam me syrin,
pisk e kam me veten
thuajse gjithnjė;
s’duan tė dinė aritmetikėn
e shpirtit :
njė plus njė baraz njė.
Uroj
Dhe era vrapon:
nuk ia shoh fytyrėn,
por ia ndiej gjymtyrėt.
Dhe lumi ecėn:
nuk ia shoh kėmbėt,
po e shoh duke udhėtuar.
Dhe jeta fluturon:
nuk ia dalloj krahėt,
po uroj qė tė ketė zemėr.
Deti i perlave
Nė rrjedhėn e kohės
a e ngrite mullirin?
Vozite gjatė
a hodhe karemin?
U zhyte thellė
a vadite ēairin?
Deti i perlave
ėshtė brenda peshkaqenit.
GJĖEGJĖZA E … (KĖNGĖS)
S’ėshtė pemė e lėshon rrėnjė,
s’ėshtė diell e bėn dritė,
s’ėshtė bletė e kullon mjaltė,
s’ėshtė shpend e fluturon,
s’ėshtė zjarr e tė ndez flakė,
s’ėshtė lule e lulėzon,
s’ėshtė fllad e ta ka ėnda,
zemėr s’ėshtė, shpirtin ka brenda.
TRILLET E JETĖS
Habitesh me jetėn,
si tė mos kesh duf e zili,
e kėrkon fatin,
e kopraci asgjė nuk ka falur.
Qejfe pėrmbi qejfe
dikush kohėn s’di ta shtyjė.
Sa i mirė qė duket,
vetėm zemrėn ka tė kalbur.
Fatlum jeta bėn
edhe atė qė librin e quan marrėzi,
atė qė pėrdhos botėn
pėr egon e vet,
atė qė fiton botėn
me pak aritmetikė qė di,
debili
gjen tėrfilin me katėr fletė.
Pendesė
S’di tė pendohet plumbi,
edhe pse bėn ndonjėherė rikoshetė.
S’di tė pendohet koha,
edhe pse me vetveten duket se ngjet.
S’di tė pendohet rrjedha,…
Thonė
se paraja e kthen ujėt pėrpjetė.
Parasė,
nė jetė tė jetėve
do t’i latonim monumentin.
Sikur vdekja tė pendohej,
po tė hante rryshfetin.
(nga libri “Qielli habitet”)
Mollė tė ndaluara
Udhės sė jetės,
plot mollė tė ndaluara
radhė - radhė;
Debili thotė :
“As qė i dua fare,
do tė shqepem me dardhė”.
Martir hamalli
Mbi shpinė tė mjeranit,
fėrkon plėndėsin pusht - etari.
Martir hamalli gjegjet:
E e e e e e,
durimin si unė,
hė e ka gomari?
Ē’farė s’bėjnė djajtė
Ngatėrrestarėt,
ēfarė s’bėjnė djajtė;
Ia bėjnė mendjen sorkadhes,
tė pėrqafojė ēakejtė.
Krenari
E si tė mos krenohesh
me ata burra shteti,
u prin rryshfeti,
u prin shėndeti,
asgjė thuajse s’u mungon
asgjė,
vetėm DINJITETI.
Thonė se duhet gėnjeshtra
Thonė se duhet gėnjeshtra,
ilaē pėr tė sėmurin.
Njė pėrdredhkė
si njė frut i hajthėm,
i burrit
a i gruas pėr burrin,
njė pėrrallėz pėr fėmijėn.
Me putra tė buta t’i sjellė
gjumin;
thonė se bėhet lundėr
pėr tė hedhur lumin.
Po qe kėshtu
e pėrgjithmonė,
e hodhėm lumin
e jetės sonė.
Pikė e nga njė pikė
Pikė e nga njė pikė
ua mblodhėm trimėrinė,
atyre qė hiqen pėr trima
e s’u bėn as gjysma
e trimėrisė sė trimave.
Pikė e nga njė pikė
ua mblodha menēurinė,
atyre qė hiqen tė menēur
e s’u bė as ēereku
i diturisė sė tė menēurve.
Atyre
qė hiqen nga dashuria
si tė marrė,
asnjė pikė s’u shtydha
nga shpirti i tyre i tharė.
Nga libri : “ DASHURI, MISTER, INTRIGĖ”
THONĖ
Thonė,
qė trimat i merr plumbi nė ballė;
Po pas shpine
Ē’i kanė ato plagė?!…
KOHĖT ME MASKĖ
Vė maskė palaēua
e ne qeshim.
Vė maskė banditi;
O qajmė, o vdesim.
Kur kohėt vėnė maskė,
Ē’duhet tė bėjmė?
Ē’duhet tė presim?
IMITIM
Edhe qeni
me
njeriun
nė paqe do tė rrojė.
Po i zoti i tij
kėrkon ta kafshojė.
PIRRO
LOLI
Shkrimtar – poet dhe kritik letrar ģ mirėnjohur, i
lindur nė vitin 1945 nė Zagori tė Gjirokastrės. Studimet universitare i kreu
nė Tiranė nė vitin 1968, nė fakultetin Gjuhė – letėrsi. Ka punuar kryesisht mėsues e drejtues nė arsim e sė fundi pedagog
nė Universitetin e GJIROKASTRĖS.
QYTETI
I MIQVE
(Gjirokastrės)
Njė
dhomė e kemi pėr miq
Me
mangall tė madh e me oxhak.
Qilimat
shtruar,
Zjarri
bubukak.
Ēelur
zemrat Gjirokastra,
Vatrat e ngrohta njė mbi njė,
Dhoma e pritjes e madhe
Po miqtė s’ģ nxė.
Prandaj,
i mblodhėm qilimat sė bashku
Kalldrėmėt ģ shtruam kudo,
Shtruar ģ lėmė pėrherė,
Tė
shkojė miku nė to.
PLAGĖ
Unė jam ģ fuqishėm si Anteu,
I
duroj dhimbjet,
Dhe
plagėt ģ mbyll me durim..
Por ma gjetėn “thembrėn e Akilit”
Si me tėrmet ma tundėn “shtėpinė”
Nė telefon ģ zi nė njė zyrė tė bardhė,
Mė vrau poezinė.
Me poezinė e plagosur u dėgjua gjatė
Nė gėrmadhat e saj 15 vjet.
Zemra m’u ēa si shegė e ndezur,
Se mė kish qėlluar njė poet.
EGOIZĖM
Vetėm
sot
Do
t’ģ flas botės nė vetėn e parė.
Isha
ģ mbushur deri nė fyt
Me
mithet e njerėzve tė famshėm.
I dashuruar me ta nė ēdo qelizė.
U kam thurur kurora, tituj e ndere,
U kam krehur mjekrėn me dėshirė.
Grushta kam shkėmbyer me miq
E vetėm kam vrarė.
Asnjeri s’mė mori prej dore,
Tė ngjitja qoftė dhe njė shkallė, njė gisht.
Paēka se shumica
Qenė ngritur mbi supe tė tjerė
Me bejte bajate pėrmbretėr e gjeneralė.
Kur
fillova tė ngjitem ģ vetėm
Me duar me kallo nė litarė,
Nuk
mė duheshin as supe, as shkallė.
I thashė vetes: “Ti je princi!”
E mithet si suvara tė ndryshkura
Ranė.
POETI
Poeti,
Ivogėl, ģ vogėl si syri
Nė
sy mban njė botė.
I brishtė, ģ brishtė
Si drita, si loti
E mbrojnė veē dy qerpikė.
…E luftė shpall me tė gjithė.
HIJA E LISIT
Sopatat godasin hijen e lisit
Majtas, djathtas trimėrisht.
Tė frikshme trajtat e errta
Me
lloj – lloj gungash nė kurriz.
Gjinkallat
harbojnė lartėsive
Nė
trung e degė tė lista,
Nė
vapė e nė zheg
Japin
koncert.
Sopatat
ėmdėrrojnėtė tė rrėzohet lisi
Dru
zjarri tė bėjnė
Pėr
dimrin e ftohtė.
Grisin
fytyrėn gjinkallat e shkreta,
Njė
koncert ģ tėrė u shkoi kot…
Jorgo S. Telo,
Poet, shkrimtar, publicist, Anėtar ģ W.P.S dhe i Lidhjes sė Krijuesve
“PEGASI”Albania, me qendėr nė Gjirokastėr, fitues i dy ēmimeve ndėrkombėtarė nė Greqi.
BOTIMET:
A. PĖR TĖ RRITUR: 1. “Evė, moj, si u gėnjeve?” (poezi) , 1998 2. “Verė
dhe uthull” (fabula) , 1999 3. “Klithja e yjeve” (poezi) = 2000 4. “Tingujt e shpirtit” (poezi
– kėngė) , 2001 5. “Humorpipereska” (satira & epigrame)
, 2004 6. “Kumte dashurore” (poezi lirike) , 2004 7. “Hedhja e zareve” (roman) , 2005 8. “Mysafirėt
e rinj tė Ēajupit” (fantareportazh) , 2007
B. PĖR FĖMIJĖ:
1. “Bubushi e Dikushi” (poemė – pėrrallė) ,1999 2. “Babi, keq mos tė tė vijė!” (poezi)
, 1999 3. “Sfidanti legjendar” (poemė) , 2005 4. “Kush ģ gjen, “Tė
lumtė!” – ģ them” (gjėegjėza e pyetje lodruese) , 2007
NĖNQESHJA
Njė
e lehtė nėnqeshje
nuk
shfaqet sidokudo.
Ka
njė peshė sa dhjetra qeshje;
“Vlen”mė
tepėr se ato…
Nėnqeshja
nuk paska zhurmė.
Dikush
s’ģ ve rėndėsi.
Vjen
e ikėn.. por lė gjurmė,
“Vret,
shėron” siē ajo di…
Njė
nėnqeshje cinike
shpirtin
krejt ta pėrfundos.
Njė
buzėqeshje jetike
tė jep krahė – doemos.
ZIG-ZAG
Mė
shfaqen si nė njė pasqyrė
Disa
njerėz:
Ecin
zig-zag pėrherė.
Disa
gojė:
Flasin
zig-zag pandėrprerė.
Disa
sy:
Nėn
vėshtrimin zig-zag.
Ca
zemra:
Nėn
ritmin zig-zag.
Dhe
karaktere:
Tejet
zig-zag…
ME
SHPATĖN E MENDJES
Mespėrmes
e godita terrin:
Copėtova
vargonjtė e mosqenies…
I
dėrrmova
Djallin,
Ferrin
Dhunshėm
me shpatėn
e mendjes.
I
KALBUR KOHE
I
mėsuar…
vetėm pėr klasėndarje.
Vetėm
pėr pėrēarje
ģ zgjuar.
I
rregjur
pėr tė tė
shtėnė nė kurth.
Pėr
tė mbjellė “ah!” e “uh”
ģ etur…
I
duruar… pėr pėrgjime nate,
Pėr
sajesa bajate
i sprovuar…
I
nginjur me orekse ligėsie.
Pėr
mposhtje pafajėsie
ģ thekur…
I
dashuruar
me vese epshore.
Me
tituj – honore
ģ verbuar…
I
mikluar
nga idhujt hijerėndė.
Kokė
e kėmbė
ģ dreqifikuar.
Tinzar tėrė jetėn mbete,
o mizor!
Ikalbur
kohe,
PERSEKUTOR!
SHKRUAJ
NĖ ZEMRĖN TENDE
Bėje
qiellin mė tė lartė.
Bėje
detin mė tė shtruar.
Bėje
zemrėn tėnde kartė,
ku
tė shkruaj, ē’duhet shkruar.
Pėr
dy fjalė te zemra jote,
bojė
marr nga shpirti im.
Bojė
e letėr prushėrohen.
Lule
e shpirtit merr shpėrthim.
Qielli
ģ shpirtit na u gremis
pėrmbi lule lodėr – ere.
Pėrmbi
det tė dashurisė
ē’u derdh ky blerim pranvere.
SHFRIM THINJASH
(Vargje me fytyrė “HAJKU”)
***
Nė cikmė
– pėrvėlim
Nė zheg, eh ēfarė flladi -
buzėt e tua, mike!
***
Me syqeshje sysh tė panjohur
trembem se mė ndjell,
si drita e rreme anijen nė vozitje
***
Degėt e pishės – erashkė.
Djersiten rioshėt mbi bar.
Ē’kėndvėshtrim i zilepsur!
***
E shpie veten te rrėnjėt.
Brohorasin themelitė.
Mė qorton ēatia e braktisur.
***
Zemėrimi
zbret nė kėrthizė
drithėrimi ngjitet te thithkat.
***
I ngula sytė
mbi njė trung tė thatė.
Shpėrdorova ndjenjat.
***
Mė avitesh, sa s’mė prek.
Gjoks e shalė gjysmėzbuluar.
Provokim pėr thinjat.
***
Besoke te dashuria.
A tė beson ajo
e lindura nga flirtet?
***
U talle me zemrėn time
e tani pret
ē’do tė korrėsh nė vjeshtė.
***
Pėrpiqesh mė kot
tė maskosh etjen e syve.
A fshihet mali pas kodrės?
***
E nisa letrėn drejt teje,
ta lexoje
e ti sajove me tė njė kaike.
***
Mjegulla
ra mbi liqen
e u pllaqurit akullisht.
Zemra s’po i bindej trurit.
***
Tė zhbirosh nė zemėr nėne,
si tė zbulosh
veē dhimbje e plagė…
***
Mbrėmė tė lashė pikėtakimin
S’erdhe.
S’e dije gjasme fjalėkaliminē
***
Jam i papėrmbajtur?
Mos m’akuzo!
Ndihem i lirė si Robinson Kruzo.
***
E kritikova sa ishte gjallė.
Mė anatemojnė,
pse merrem me tė vdekurit.
***
M’u lagėn sytė prej tymnajės…
M’u terėn
prej puhizės flladitėse tė pllajės.
***
Tė pashė
nė sfilatė puthjesh.
Ende s’e ditkėrke:
gjithkush shijon tė vetat.
***
Njė pyetje pa pėrgjigje – si gozhdė.
Mė prore… ku tė vuajė shpirti,
kėtu apo nė… “atė botė”?
***
Pa dashurinė mes nesh
kjo botė
nuk do ndiejė tė ngrohtė.
***
Teksa rrėmih
nė syt’ e tu,
dalloj pasqyrisht,
sa e dashuruar je me sfidat.
***
S’di nė mund tė sajohet si dashuri
pėrjetimi i puthjeve
brenda “kalit tė drunjtė”.
***
Ėndshėm jam duke drekuar.
macja mė sheh ngultas nė sy.
S’mė kalon gjėsend nė bark.
***
Shira muzgjesh tė plagosur
ma idhnojnė
vjeshtėn e shpirtit.
***
Para se shpirti tė jetė shkundur krejt,
mė e dobishme tė zotėroja
dhuntinė e vdekjes.
***
Thith ujė
e rreze diellore hardhia
e shkarkon verėn e shijshme
marramendėse…
***
Nuk m’i respekton dhimbjet e zemrės
Realisht, o gjasme mik, mė jepet hak
tė tė quaj brumbull topabėrės.
***
Ti je shumėfytyrėsh
e s’je gjė tjetėr
veē njė konglomerat maskash.
Duhen grisur pėr kthjellimin e jetės.
***
Asnjė lėshim
nuk bėka vera zhuritėse,
teksa lėshon pa frena
vapėn ulėritėse.
***
Ti, o dimėr,
na vjen ģ paarrirė.
Koprac pėr ujė,
Bujar pėr thatėsirė.
***
Nė pritje
tė njė lajmi tė mirė,
ora sikur s’ecėn.
Na pėrshfaqet si e ngrirė.
***
Pėrjetoj
edhe dhimbjet aksidentale;
E njoh shumicėn e tyre:
dhimbje mbese a dhimbje vajze.
***
Ti –
emocioni im ģ parė.
Ti – dhimbja ime e hershme.
Mė shndrit si yjet rrėzėllimtarė.
***
Rastėsisht
kuptova tė vėrtetėn:
Nuk shikokam nga njėri sy.
Tjetri…maskonte defektin…
Dino Ēiēo,
W.P.S, N/Kryetar i Lidhjes sė Krijuesve “PEGASI”
autor i librave “Kam dajko kalin” fabula, “Eci nė
dhimbjen time” vėllim poetik, “Ariu nė pol” fabul pėr fėmijė. Ka nė proces botimi shumė libra.
1.Varfėria
Varfėria kėmbėleckat e grisura
fsheh vetveten e vet,
ku mishi lulak
pėrqesh makinat luksoze,
dora, qė zgjat semafor
pėr lėmoshėn qė kėrkon e s’gjen
dhe vetė e ardhmja
ėshtė ngjyrosur
me njė lėkurė prej bloze.
Varfėria me gishtrinjtė mavi
mat temperaturėn e tortuarit,
ku i ftohti vrapon
nė shtyllėn kurrizore
e ngrin ēdo kockė e ēdo ind,
vėshtrimi i saj, ndiz e shuaj
si dritat e Farit nė brigjet e urisė,
ku vet uria pėdridhet si njė krimb!
Varfėria, njėqind vjet plak
ēdo vit tė fėmijėrisė
dhe ēdo vit i stėrmoēėm
rrudhos gjithēka nė rrudhosjen e vet,
ka vulėn e tmerrit tė tmerrshėm
aq s’gjen rrugėn eshtėpisė.
Dhe ku pa?!!
Brenda pėrbrenda oborrit tė vet.
Varfėria ėshtė grahma e asaj
qė vetes por,… pa vdekur,
kolovitet nė shtratin e pėgėrė tė pasurisė,
ėshtė djep i krimit tė njė shoqėrie tė qelbur,
ėshtė arkivoli dhe varrmihėse e vetė shoqėrisė.
2. Mė vret ndėrgjegjja
Mallkoj veten qė nuk shoh nga
sytė,
ndiej qė jam nė njė terr tė plotė,
mė vret ndėrgjegjja
dhe mė dhėmb kaq fort,
pėr sytė e mia, vallė,
kur do tė ketė dritė?
Mė vret ndėrgjegjja…
Pse s’jam,
si sythet qė ēelin nė pemė,
si njė qelizė nė qelizat e pranverės,
tė futem e tė shtoj njė notė
nė kėngėt e bilbilit,
tė nginjem e t’i ngjaj aromės
sė erės e veshur
me polenin e luleve tė prillit.
Dhe pse rropatem ,
s’mund tė ngrė njė kėngė,
e tė kėndoj nė mes
tė dhimbjes sė thellė,
tė ndeshem me stuhitė
mė tė egėra qė gjėmojnė.
Tė tallem me vdekjen
qė vėrtitet nė vetveten e vet
e ta pėshtyj drejt e nė gojė,
nė dhėmbėt e verdhė.
Tė mos qurravitem si bir i pashpresės
dhe nė kotėsi tė pres,
si tė tjerėt tė luftoj
pėr jetėn,
pėr jetėn tė di dhe unė
si tė vdes.
3. Kush mendon
Jetojmė
nė zonėn e fjollave tė borės,
grimcat e akullit
po na shpojnė shpirtin,
si na shpojnė miliarda strese ,
qė na vijnė prej kohės,
e pėr tė ngrohur sadopak,
ne rrethojmė meitin.
Dhe ikim nga sytė kėmbėt
shpėrndahemi nė botė,
gėmadha fabrikash tė kthyera nė arkivole.
Mbas shpine,
djerrė e lėmė kėtė tokė,
ulėrin thershėm e ardhmja
kur na pėrcjell nė klone.
E kush mendon?
Nuk mendon kurkush!
Pėr tė vjedhur deputetėt
bėrtasin nė parlament,
shahen nga nėnat ,
qėllohen me grusht,
|